ForumSevgisi.Com

  ForumSevgisi.Com > ForumSevgimiz Kütüphane > Kültür - Sanat > Türk Tarihi


Timur İmparatorluğu


Timur İmparatorluğu

Kültür - Sanat Kategorisinde ve Türk Tarihi Forumunda Bulunan Timur İmparatorluğu Konusunu Görüntülemektesiniz,Konu İçerigi Kısaca ->> Timur İmparatorluğu Timur kendi adıyla anılan büyük Türk İmparatorluğu'nun kurucusudur. 8 Nisan 1336'da Türkistan'ın Keş şehrinde dünyaya geldi. Semerkand'ın güneyinde ...

Kullanıcı Etiket Listesi

Yeni Konu aç  Cevapla
LinkBack Seçenekler Stil

Okunmamış 27 Temmuz 2015, 14:05   #1
Durumu:
Çevrimdışı
ForumSevgisi - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
none
Üyelik tarihi: 14 Temmuz 2015
Mesajlar: 8.944
Konular: 8563
Beğenilen: 0
Beğendiği: 0
www.forumsevgisi.com
Standart Timur İmparatorluğu

Timur İmparatorluğu

Timur kendi adıyla anılan büyük Türk İmparatorluğu'nun kurucusudur. 8 Nisan 1336'da Türkistan'ın Keş şehrinde dünyaya geldi. Semerkand'ın güneyinde bulunan bu yerin bu günkü adı "Yehr-i Şebz"dir. Babası Barlas oymağının beyi Turagay (Turgay) annesi Tekine Hatun idi. Barlas boyu Orta Asya'dan gelen bir Türk kavmidir. O devirde Barlas boyu Çağatay Hanlığı'na bağlı idi.

Timur'un babası 1360'da ölmüş onun yerine geçen amcası Hacı Barlas 'da 1361'de öldürülmüştü. Timur O sırada 25 yaşlarında idi.Cesur zeki bilgili bir Türk asilzadesi olan Timursiyasî ve askerî dehasını gösterecek her fırsattan yararlanacak kısa zamanda yükselecek ve cihangir olacaktı. Doğu Türk Hakanlığı'nın tahtına çıkacak imparatorluğun sınırlarını İtil (Volga)'den Hindistan'daki Ganj Nehri'ne Tanrı Dağları'ndan İzmir ve Şam'a kadar uzatacaktı.

İskender Sezar ve Dârâ gibi ünlü cihangirlerin seviyesine çıkabilmek için Timur hepsi zaferle sonuçlanan 17 sefer düzenlemiş 27 ülkenin hakanına baş eğdirmiş onlara baş olmuştu.Böyle bir şahsiyeti çocukluğundan itibaren bazı özellikleriyle tanımak gerekir.

İşte tarihçilerin Timur için söyledikleri:

At binen kılıç kuşanan attığı oku yüzük deliğinden geçiren bir çocuk; on iki yaşında savaşa katılan bir bahadır; savaşlardan savaş talimlerinden arta kalan zamanını okumakla büyük âlimlerden ders almakla geçiren genç bir idealist; üç yüz kişilik bir kuvvetle on bin kişilik bir orduyu yenen eşsiz stratejist; bir savaşta ayağından yaralanan ve bu yüzden adının sonuna Fars dilinde "topal" anlamına gelen "lenk" sıfatı eklenen bir başbuğ (Türkler 'Aksak Timur' Batılılar 'Tamerlan' derler); dünya tarihine özellikle Türk-İslâm tarihini çok iyi bilen dininilim ve sanatın koruyucusu; Asya'da Türkçe'nin Türk sanat ve kültürünün Fars kültürünün baskısı altında yok olup gitmesini önleyen öne geçmesi örnek olması çığırını açan hükümdar; aman dileyenin dostu düşmanlarının acımasız baş belası ama askerlerinin âdeta taptığı hükümdar ve milletinin babası...

Bu kadar değil. Günahını sevabından zulmünü adaletinden çok göstermek isteyenler de vardır. Kellelerden kuleler yaptığını şehirleri yakıp yıktığını da hatırlatırlar. Yıldırım Bayezid'le savaşmış ve kardeş orduları birbirine kırdırmış olmakla da suçlanır. Gerçekten Ankara Savaşı'ndan sonra Osmanlı Devleti bir süre bocalamış ve bir fetret devri geçirmiştir. Fakat aynı tarihçiler hatta bütün tarihçiler Timur'un son ana kadar savaşı başlatmamak için Yıldırım'ın ise başlatmak için gayret gösterdiğini yazarlar.Ey Firdevsî kalk kalk da her satırında kötülediğin mağlup Türk'ü şimdi gör!

Timur'u Hıristiyan Batı zalim ve yıkıcı olarak anar. Timur daha hayatta iken bu suçlamalara cevap vermiştir. O İlhanlı Devleti'nin ve ona bağlı Çağatay Hanlığı'nın kargaşalıklarentrikalarla sarsıldığı bir dönemde yenilmez bir güç olarak ortaya çıkmıştı. Türk İran ve Arap tarihçileri bu kargaşalığa Yahudi tüccarların ve Hıristiyan misyonerlerin birinci derecede sebep olduklarını belirtirler. Bu tüccarlar ve bazı misyonerler Avrupa krallarına casusluk yapıyorlardı ve bunlar bütün Türkistan'a dolmuşlardı. Timur bunların faaliyetlerine son verdi. Hindistan'dan Hıristiyan misyonerlerin kovulmasını bu kıtada Müslümanlığın yayılmasını sağladı. Bunun için Hıristiyanlar ona düşman idi. Timur işgal ettiği yerlerde Yunan ve Roma eserlerinin kalıntılarını putları yıkmıştı. Bu yüzden ona "yıkıcı" demişlerdir.

Ama ona kendi devrinin İslâm âlimleri "Kutbeddin""Sâhib-Kırân-ı Âzam Cennet Mekân" adını da vermiş ve böylece onun Dinin kutbu en iler geleni; Kutlu güçlü ve cennetlik" bir hükümdar olduğunu da söylemişleridir. İsfahan'dan yetmiş bin kişiyi kılıçtan geçirip kellelerini kule gibi yığması da insan kellesinden kule yapan hükümdar" olarak anılmasına sebep olmuştur. Buna kendisinin verdiği cevap şudur: �İsfahan'a bıraktığım memurlarımı ve beş bin kişilik a******i isyan edip bir tekini bile sağ bırakmadan kılıçtan geçirdikleri dinsizlik ettikleri için..."

İran tarihçilerinin Timur'un daima aleyhinde olmalarının böylece batıda olduğu gibi doğuda da kötülenmesinin bir sebebi de şudur: Timur İran seferinde Şehname'nin yazarı ünlü şair Firdevsî'nin mezarına giderek "Kalk kalk da her satırında kötülediğin mağlup Türk'ü şimdi gör!" demiştir.


Timur'un İslâmiyete öncelik vermek ve din adamlarını kullanmak suretiyle Türk milliyetçiliğini gerilettiğini söyleyenler de olmuştur. Ama o kendi devrine kadar Bilge Kağan'dan başka hiçbir Türk hükümdarın göstermediği bir anlayışla gurur kaynağını şu sözlerle belirtmiştir:

"Biz ki Melik-i Turan Emîr-i Türkistan'ız
Biz ki Türk oğlu Türk'üz;
Biz ki milletlerin en kadîmî ve en ulusu
Türk'ün başbuğuyuz!..."

Ankara Savaşı'ndan Yıldırım Bayezid'i yenerek Bursa'yı yakmasından sonra Osmanlı tarihçilerinin de Timur lehine yazmaları beklenemezdi. Ama yüzyıllar sonra her şeyi daha objektif değerlendirmek mümkündür.

Yaşadığı devirden cihangirliğinden yaptıklarından söz etmeden de onun kimliğini belirttiğimiz zaman büyüklüğünü ifade etmiş oluruz:

Timur Sultan II. Murad Han'ın 1441 yılında yazdığı bir nâme ile kendisini Büyük Türk Hakanı olarak tanıdığını ve tâbi olduğunu bildirdiği âlim hükümdar Şahruh'un babası; şair hükümdar Hüseyin Baykara'nın ve bu gün Ay'ın en geniş kraterlerinden birine adı verilen Ay atlasında Türk adını bulunduran ünlü astronom Uluğ Beğ'in dedesidir.

Timur 25 yaşlarında iken Çağatay Hanlığı valilerinden Kazgan Han'ın emrine girdi ve büyük bir birliğin kumandanı oldu. Kazgan Han onu kızı Olcay Türkân'la evlendirdi. Kazgan Han'ın düşmanları onu pusuya düşürüp öldürdüler. Timur Kazgan Han'ı öldürtenlere savaş açarak hepsini ortadan kaldırdı. Bu başarıları karşısında Çağatay Hanı onu kendi hizmetine aldı ve Tümen Beyi yaptı

Timur bundan sonra nüfuzunu gücünü hızla arttırdı. Hanlarla beyler arasında sık sık meydana gelen çekişmelere karışıyor durumu kendi lehine değerlendiriyordu. Devrin âlimleriTimur'u devletteki hızlı çöküntüyü durduracak lider olarak görmeye başlamışlardı.1370 yılında Timur Belh şehrinde mutlar hâkim ve tam bağımsız bir duruma geldi. Fakat Cengiz soyundan olmadığı ve Cengiz hanedanının büyük prestijinden de yararlanmak istediği için Cengiz soyunun Çağatay sülalesinden Soyurgatmış Han'ı tahta çıkardı onu hayatı boyunca kukla bir hükümdar olarak yanında gezdirdi. Şeklen ona bağlı görünüyordu ama mutlak hâkim kendisiydi.

Belh'te toplanan Kurultay Timur' "Kutbeddin" ve Sâhib Kırân" unvanlarını verdi. Timur kısa bir süre sonra başkenti Belh'ten Semerkant'a nakletti. Bundan sonra dört yöne başarılı seferler düzenledi. Çok iyi planlanmış taktikler uyguluyor yıldırım savaşları yapıyor ve her seferini zaferle sonuçlandırıyordu. 1371-1377 yılları arasında Harezm'e üç seferMoğolistan'a iki sefer düzenledi. 1378'de birinci Altın Ordu seferi ile ününü bütün dünyaya tanıttı. 1379'da Harezm'e bir sefer daha yaptı. 1380'de Herat'a girdi ve böylece Harezm ve Horasan tamamen fethedildi. 1389'a kadar yaptığı seferlerle Turfan Karaşar bölgelerini zaptetti ve Uyguristan'ı kendisine bağladı.

1390 ve 1391 yıllarında tekrar Altın Ordu seferine çıktı. Bu son seferi düzenlemesine Altın Ordu Hakanı Toktamış Han'ın nankörlüğü sebep olmuştu. Çünkü önceki seferlerinde TimurToktamış Han'ı desteklemiş onun düşmanlarını bertaraf etmişti. Toktamış Han bu destek sayesinde güçlenince bu defa Timur'a başkaldırmıştı. Bu seferinde Doğu Avrupa'ya hâkim olan Toktamış'ı yıkmak için onun bütün ülkesini işgal etmek tahrip etmek zorunda kalmıştı. Bu da Rusya'nın doğup gelişmesine sebep olacak ve Timur istemeden sebep olduğu bu gelişmeden dolayı daha sonra tarihçiler tarafından suçlanacaktı.

Timur 1401'e kadar yapılan dört seferle Irak ve Güney Anadolu 1398-99 seferleriyle Hindistan Delhi Sultanlığı'nı 1401-1402' Suriye'yi fethetti. Nihayet 1402'de yapılan Ankara Savaşı'nda Osmanlı Devleti'ni de mağlup ederek itaat altına aldı.

"Kıymetli bahadırlar sayesinde pek çok yer fethettim ve 27 ülkenin hakanı oldum" diyen Timur hakanı olduğu ülkeleri şöyle sıralıyor: Turan İran Rum (Anadolu) Mağrib SuriyeMısır Irak-ı Arap Irak-ı Acem Mazenderan Geylan Şirvan Azerbaycan Fars Horasan Cidde Büyük Tataristan Harezm Hotin Kâbilistan Bahter Zemin Hindistan... (Yirmi iki yer sayıyor diğerleri de Gürcistan Ermenistan gibi Kafkas ülkeleri).

Büyük cihangir son seferini Çin'e yapacaktı. 1404 yılı kışında her tarafın karla kaplı olduğu bir zamanda yola çıktı. Ömrünün sonuna yaklaştığını seziyor en büyük cihadı geciktirmemek gerektiğine inanıyordu. Çin sınırındaki Otrar şehrine geldiği zaman durdu. Burada ordusuna büyük bir geçit töreni yaptırdı. Kuğu avı düzenledi. Fakat Timur hastalanmışyatağı düşmüştü. Hekimbaşı Fazlullah ona ölüm döşeğinde olduğunu apaçık bildirdi. Bunun üzerine Timur vaziyetini hazırladı. Sayar adamlarını orduda bulunan torunlarını yanına çağırarak ölüm döşeğinde bir konuşma yaptı.

Timur Ölüm döşeğinde şunları söyledi:

"Oğullarım

Milletin refahını saadetini sağlamak için sizlere bıraktığım vasiyeti ve tüzükleri iyi okuyun asla unutmayı ve tatbik edin. Milletin dertlerine derman bulmak vazifenizdir.

Zayıfları koruyun yoksulları zenginlerin zulmüne bırakmayın. "Adalet ve iyilik etmek" düsturunuz rehberiniz olsun.

Benim gibi uzun saltanat sürmek isterseniz kılıcınızı iyice düşünerek çekiniz bir defa çektikten sonra da onu ustalıkla kullanınız.

Aranıza nifak tohumları ekilmemesi için çok dikkatli olun. Bazı nedimleriniz ve düşmanlarınız nifak tohumları saçmaya bundan faydalanmaya çalışacaklardır. Fakat vasiyetimde size idare şeklini ana ilkelerini gösterdim. Bunlara sadık kalırsanız taç başınızdan düşmez.

Ölüm döşeğimde söylenen babanızın bu sözlerini unutmayın.

Benden sonra hakan Pir Muhammed Cihangir olacaktır. Ona bana itaat eder gibi itaat edeceksiniz. Kumandanlarım şimdi itaat yemini ediniz!"

(Ve bütün kumandanlar saray adamları ağlayarak yemin ettiler.)

Timur 19 Mart 1405 günü vefat etti. Son sözü "Lâilâhe illallah" oldu. Cenazesini mumyalayarak Semerkant'a götürdüler. Sağlığında çok sevdiği torunu Muhammed Sultan için yaptırdığı türbeye torununun yanına gömüldü.

Timuroğulları

Timur'un oğulları ve torunları sanat kültür ve edebiyatta Türk rönesansını meydana getirdiler.

Timur'un 9 karısından sadece 4 oğlu ve 2 kızı olmuştu. Fakat öldüğü zaman oğullarından yalnızca ikisi hayatta idi. Bunlardan Mihrişah Irak-ı Arap (Bağdat) ve Azerbaycan'da bu bölgelerin beyi olarak bulunuyordu. Öteki oğlu Şahruh ise babası adına Horasan'ı idare ediyordu.

Timur vasiyetnamesinde veliaht olarak torunu Pir Muhammed Mırza'yı seçmişti. Pir Muhammed oğullarından Cihangir Mırza'nın küçük oğlu idi. Fakat Çin seferine giderken Otrar'da öldüğü zaman Pir Muhammed büyük babası adına Hindistan ve Afganistan'ı idare ediyordu. Tahta geçmesi için oradan gelmesi ve ordunun başına geçmesi zaman alacaktı. Ayrıca Ulu Hakan olmak için oradan ayrılmasını fırsat bilenler kargaşa yaratabilirlerdi. Öte yandan hakanlık tahtının uzunca süre boş kalması tarih boyunca olageldiği gibi taht kavgasına sebep olabilirdi. Ordunun Çin seferine devam edip etmemesine de karar vermek gerekiyordu.

Bu tehlikeleri Timur'un düşünmemiş olması imkansızdı. Ama o vasiyetnamesini yazdıktan sonra bu tehlikelere karşı tedbir alabilecek kadar yaşayabileceğini ümit etmişti.

Durumu değerlendiren kumandanlar Miranşah'ın oğlu Sultan Halil Mırza'yı Hakan ilan ettiler. Halil Mırza henüz 21 yaşındaydı ve dünyanın en büyük imparatorluğunu yönetecek tecrübeye sahip değildi. Amcası Şahruh da onun Hakan olmasını hoş karşılamamıştı.

Duygulu bir şair olan Türkçe ve Farsça şiirler yazan Halil Mırza diğer kardeşlerinin Şahruh'tan yana olması ve Şahruh'un da hakanlığını ilan etmesi üzerine intihar etti.
Alıntı ile Cevapla
Yeni Konu aç  Cevapla

Etiketler
imparatorlugu, timur

Seçenekler
Stil


Saat: 03:47

Forum Yasal Uyarı
vBulletin® ile Oluşturuldu
Copyright © 2016 vBulletin Solutions, Inc. All rights reserved.

ForumSevgisi.Com Her Hakkı Saklıdır
Tema Tasarım:
Kronik Depresif


Sitemiz bir 'paylaşım' sitesidir. Bu yüzden sitemize kayıt olan herkes kontrol edilmeksizin mesaj/konu/resim paylaşabiliyorlar. Bu sebepten ötürü, sitemizdeki mesaj ya da konulardan doğabilecek yasal sorumluluklar o yazıyı paylaşan kullanıcıya aittir ve iletişim adresine mail atıldığı taktirde mesaj ya da konu en fazla 48 saat içerisinde silinecektir.

ankara escort, izmir escort ankara escort, ankara escort bayan, eryaman escort, bursa escort pendik escort, antalya escort,